Aleyna Alkan, Ekim sayımızda dizilerdeki dil kullanımına baktı.
İyi yazılmış bir dizide karakterleri tanımak için çoğu zaman ne söylediklerine bakmak yetmiyor. Nasıl konuştukları, hangi kelimeyi seçip hangisinden kaçtıkları, nerede sustukları bazen senaryodaki bütün açıklamalardan daha fazlasını anlatıyor.
Succession bunun en net örneklerinden biri. Roy ailesi neredeyse her cümlesine bir küfür sıkıştırıyor ama bu küfürler hiçbir zaman kabalık gibi durmuyor. Kaybedecek bir şeyi olmayanların rahatlığıyla söyleniyor. Logan birkaç kelimeyle odayı susturabiliyor. Kuzen Greg ise cümlesini bitirmekte zorlanıyor, araya özürler, yarım kalmış düşünceler giriyor. Aile içindeki hiyerarşiyi anlamak için kimin cümlesini sonuna kadar getirebildiğine bakmak yeterli.
The Bear’da mutfak kendi dilini kuruyor. “Yes, chef!”, “behind”, “corner” gibi kısa komutlar, üst üste binen sesler, bitmeyen bir telaş. İlk başta kaos gibi görünen bu gürültü zamanla aidiyet biçimine dönüşüyor. Carmy’nin prestijli restoranlardan taşıdığı rafine mutfak dili ile Richie’nin sokak ağzı ise aynı tezgahta iki farklı Chicago’yu yan yana getiriyor.
Fleabag’de en güçlü anlatım aracı konuşma değil, sessizlik. Karakterin kameraya dönüp attığı kısa bakışlar, çevresindekilere söyleyemediklerini izleyiciye açıyor. Rahibin bu bakışları fark ettiği an, dizinin dil üzerine kurduğu oyunun da doruk noktası oluyor.
Sex Education’da Otis’in terapist annesinden devraldığı dil hem komik hem de açıklayıcı. Bir lise öğrencisinin, arkadaşına terapi seansındaymış gibi cümleler kurması onun nasıl bir evde büyüdüğünü tek sahnede özetliyor.
Bridgerton ise dönemin resmi, hitaplarla dolu nezaket dilini kullanırken konuşmaların ritmini bilinçli olarak bugüne yaklaştırıyor. Ortaya kostümü eski ama duygusu çağdaş bir anlatım çıkıyor.
The White Lotus, dil üzerinden sınıf meselesini en keskin işleyen yapımlardan biri. Misafirler durmadan kendilerini, travmalarını, ihtiyaçlarını anlatıyor. Çalışanlar ise her seferinde aynı özenli, ezberlenmiş nezaket kalıplarını tekrarlıyor. Aradaki mesafe hiçbir sahnede açıkça dile getirilmiyor ama her “Tabii efendim”de hissediliyor.
Bu dizileri güçlü kılan şey, karakterlerini açıklamak yerine konuşturmayı seçmeleri. Aksan, duraksama, argo ya da resmiyet, hepsi bir kimlik ve bir sınıf hikâyesi taşıyor. Ekrandaki insanları gerçekten tanımamızı sağlayan da çoğu zaman bu ayrıntılar oluyor.
